175 δισ. ευρώ Horizon Europe: Η Ελλάδα Πρέπει να Προετοιμαστεί για τον Μεγαλύτερο Αγώνα Έρευνας & Καινοτομίας της ΕΕ
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέλει να διπλασιάσει τον «Ορίζων Ευρώπη» στα 175 δισεκατομμύρια ευρώ. Για τις ελληνικές ΜΜΕ, τις νεοφυείς επιχειρήσεις, τα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά κέντρα, ο επόμενος αγώνας χρηματοδότησης της ΕΕ πρόκειται να γίνει μεγαλύτερος, ταχύτερος — και πολύ πιο ανταγωνιστικός.
Η μεγαλύτερη ευκαιρία χρηματοδότησης έρευνας και καινοτομίας της ΕΕ στην ιστορία διαμορφώνεται—και οι ελληνικοί οργανισμοί δεν έχουν την πολυτέλεια να παρακολουθούν από το περιθώριο.
Στις 16 Ιουλίου 2025, η Γενική Διεύθυνση Έρευνας και Καινοτομίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δημοσίευσε μια ιστορική πρόταση: ένα νέο πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» ύψους 175 δισεκατομμυρίων ευρώ για το 2028–2034. Αυτό είναι σχεδόν το διπλάσιο από τον τρέχοντα προϋπολογισμό του «Ορίζων Ευρώπη» που ανέρχεται σε περίπου 95,5 δισεκατομμύρια ευρώ.
Το μήνυμα από τις Βρυξέλλες είναι αδιαμφισβήτητο: η Ευρώπη σκοπεύει να επενδύσει σε κλίμακα που δεν έχει ξαναδεί στην έρευνα, την καινοτομία, την ανταγωνιστικότητα, την ανθεκτικότητα και τις στρατηγικές τεχνολογίες. Το προτεινόμενο μότο τα λέει όλα: «διπλάσιο σε μέγεθος, απλούστερο, ταχύτερο και με μεγαλύτερο αντίκτυπο.»
Για τις ελληνικές εταιρείες, τις νεοφυείς επιχειρήσεις, τα πανεπιστήμια, τα ερευνητικά κέντρα, τους δήμους και τους οργανισμούς που καθοδηγούνται από την καινοτομία, αυτό είναι κάτι περισσότερο από μια ακόμη ανακοίνωση πολιτικής. Είναι μια έγκαιρη προειδοποίηση—και μια σημαντική πρόσκληση για προετοιμασία.
Ο Μεγάλος Αριθμός: 175 Δισεκατομμύρια Ευρώ για το Μέλλον της Καινοτομίας στην Ευρώπη
Η πρόταση της Επιτροπής θα καθιστούσε το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» 2028–2034 το πιο φιλόδοξο πρόγραμμα έρευνας και καινοτομίας της ΕΕ που σχεδιάστηκε ποτέ. Με προτεινόμενο προϋπολογισμό 175 δισεκατομμυρίων ευρώ, το «Ορίζων Ευρώπη» τοποθετείται ώστε να γίνει μία από τις σημαντικότερες μηχανές ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας την επόμενη δεκαετία.
Η αύξηση έχει σημασία γιατί η χρηματοδότηση της ΕΕ δεν αφορά πλέον μόνο τη στήριξη ερευνητικών έργων. Αφορά όλο και περισσότερο την οικοδόμηση ευρωπαϊκής βιομηχανικής ικανότητας, την επιτάχυνση των πράσινων και ψηφιακών μεταβάσεων, την ενίσχυση των εφοδιαστικών αλυσίδων, την ανάπτυξη τεχνολογιών αιχμής και τη μετατροπή της επιστημονικής αριστείας σε καινοτομία έτοιμη για την αγορά.
Για τους οργανισμούς που ξέρουν πώς να ανταγωνίζονται, αυτό μπορεί να σημαίνει ουσιαστική μη επιστρεπτέα χρηματοδότηση για:
- Έργα έρευνας και ανάπτυξης με ευρωπαίους εταίρους
- Ψηφιακό μετασχηματισμό, τεχνητή νοημοσύνη και λύσεις κυβερνοασφάλειας
- Πρωτοβουλίες κλιματικής τεχνολογίας, καθαρής ενέργειας και κυκλικής οικονομίας
- Καινοτομία στην υγεία, βιοτεχνολογία και ιατρικές τεχνολογίες
- Έξυπνη κινητικότητα, εφοδιαστική και προηγμένη κατασκευή
- Νεοφυείς επιχειρήσεις βαθιάς τεχνολογίας (deep-tech) και scaleups με παγκόσμιες φιλοδοξίες
- Συνεργασίες πανεπιστημίου-βιομηχανίας και μεταφορά τεχνολογίας
- Καινοτομία στον δημόσιο τομέα και τοπικά έργα προσανατολισμένα σε αποστολές
Η ευκαιρία είναι τεράστια—αλλά το ίδιο θα είναι και ο ανταγωνισμός. Οι οργανισμοί που ξεκινούν να χτίζουν συνεργασίες, αποδείξεις, αγωγούς έργων και ικανότητα υποβολής προτάσεων τώρα, θα βρίσκονται σε πολύ ισχυρότερη θέση όταν ξεκινήσουν οι πρώτες προσκλήσεις στο πλαίσιο του νέου προγράμματος.
Τι Αλλάζει: Μεγαλύτερο, Απλούστερο, Ταχύτερο, Με Μεγαλύτερο Αντίκτυπο
Η προτεινόμενη κατεύθυνση της Επιτροπής δεν είναι απλώς να προσθέσει περισσότερα χρήματα. Είναι να επανασχεδιάσει το πρόγραμμα γύρω από μεγαλύτερη ταχύτητα, απλούστερη πρόσβαση και μετρήσιμο αντίκτυπο.
Για χρόνια, αιτούντες σε όλη την Ευρώπη έχουν επισημάνει επαναλαμβανόμενες προκλήσεις στη χρηματοδότηση της ΕΕ: σύνθετη τεκμηρίωση, αργές διαδικασίες, απαιτητικές απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων και αβεβαιότητα για το πώς να μετατρέψουν καινοτόμες ιδέες σε ανταγωνιστικές αιτήσεις. Το προτεινόμενο πρόγραμμα στοχεύει να ανταποκριθεί άμεσα σε αυτές τις ανησυχίες μέσω μιας πιο απλοποιημένης δομής και λιγότερης γραφειοκρατίας.
Ενώ η λεπτομερής νομική αρχιτεκτονική, τα προγράμματα εργασίας και οι θεματικές των προσκλήσεων θα αναπτυχθούν με την πάροδο του χρόνου, η πολιτική φιλοδοξία είναι ήδη σαφής. Το επόμενο «Ορίζων Ευρώπη» αναμένεται να επικεντρωθεί πιο έντονα στα αποτελέσματα: ευρωπαϊκές τεχνολογίες που αναπτύσσονται ταχύτερα, καινοτομίες που κλιμακώνονται συντομότερα, ισχυρότερους δεσμούς μεταξύ έρευνας και βιομηχανίας και σαφέστερα οφέλη για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις.
Αυτό θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τις ΜΜΕ. Οι μικρότερες εταιρείες διαθέτουν συχνά ισχυρή τεχνολογία, εξειδικευμένη τεχνογνωσία και δυνατότητες υψηλής ανάπτυξης—αλλά περιορισμένο χρόνο και εσωτερικούς πόρους για σύνθετες διαδικασίες επιχορήγησης. Ένα απλούστερο και ταχύτερο πρόγραμμα θα μπορούσε να μειώσει ορισμένα εμπόδια συμμετοχής, υπό την προϋπόθεση ότι οι εταιρείες είναι έτοιμες με αξιόπιστες στρατηγικές καινοτομίας και τους κατάλληλους εταίρους κοινοπραξίας.
Οι Αποστολές της ΕΕ Ήρθαν για να Μείνουν
Η πρόταση της Επιτροπής επιβεβαιώνει επίσης τη συνεχιζόμενη σημασία των Αποστολών της ΕΕ. Πρόκειται για πρωτοβουλίες μεγάλης κλίμακας, προσανατολισμένες στον στόχο, που έχουν σχεδιαστεί για να συγκεντρώσουν την έρευνα, τις επιχειρήσεις, τις δημόσιες αρχές και τους πολίτες γύρω από επείγουσες ευρωπαϊκές προκλήσεις.
Οι Αποστολές που αναμένεται να συνεχιστούν καλύπτουν πέντε εξαιρετικά στρατηγικούς τομείς:
- Καρκίνος: βελτίωση της πρόληψης, της διάγνωσης, της θεραπείας και της ποιότητας ζωής των ασθενών
- Κλιματική Προσαρμογή: βοηθώντας περιφέρειες, πόλεις και κοινότητες να γίνουν πιο ανθεκτικές στους κλιματικούς κινδύνους
- Ωκεανοί και Ύδατα: προστασία και αποκατάσταση ωκεανών, θαλασσών, ποταμών και υδάτινων οικοσυστημάτων
- Κλιματικά Ουδέτερες και Έξυπνες Πόλεις: επιτάχυνση της μετάβασης σε καθαρότερα, εξυπνότερα και πιο βιώσιμα αστικά περιβάλλοντα
- Υγεία του Εδάφους και Τρόφιμα: αποκατάσταση της υγείας του εδάφους και υποστήριξη της βιώσιμης διαχείρισης της γης
Για την Ελλάδα, αυτά τα θέματα είναι εξαιρετικά επίκαιρα. Από την ανθεκτικότητα στις πυρκαγιές και την παράκτια προστασία έως τον βιώσιμο τουρισμό, τα ενεργειακά συστήματα των νησιών, τις έξυπνες πόλεις, την καινοτομία στον αγροδιατροφικό τομέα, τις τεχνολογίες ναυτιλίας και την έρευνα στην υγεία, οι ελληνικοί οργανισμοί έχουν πραγματική εμπειρία να προσφέρουν σε ευρωπαϊκές κοινοπραξίες.
Το κλειδί είναι η μετάφραση των τοπικών πλεονεκτημάτων σε λύσεις ευρωπαϊκής κλίμακας. Ένα έργο δεν μπορεί να επιτύχει επειδή απλώς αντιμετωπίζει ένα ελληνικό πρόβλημα. Πρέπει να αποδείξει πώς η λύση του μπορεί να δημιουργήσει αντίκτυπο σε πολλές χώρες, αγορές, περιφέρειες ή κοινότητες της ΕΕ.
Τι Σημαίνει Αυτό για τις Ελληνικές ΜΜΕ, τις Νεοφυείς Επιχειρήσεις και τους Ερευνητικούς Οργανισμούς
Η ελληνική συμμετοχή στα προγράμματα της ΕΕ έχει γίνει πιο εξελιγμένη τα τελευταία χρόνια, αλλά ο προτεινόμενος προϋπολογισμός 175 δισεκατομμυρίων ευρώ του «Ορίζων Ευρώπη» ανεβάζει σημαντικά τον πήχη. Αυτή είναι μια ευκαιρία για τους ελληνικούς οργανισμούς να μεταβούν από την περιστασιακή συμμετοχή στη στρατηγική ηγεσία.
Οι ελληνικές ΜΜΕ μπορούν να χρησιμοποιήσουν το «Ορίζων Ευρώπη» για να χρηματοδοτήσουν καινοτομία υψηλού κινδύνου, να επικυρώσουν προϊόντα, να αναπτύξουν πιλοτικά προγράμματα και να αποκτήσουν πρόσβαση σε διεθνείς πελάτες και εταίρους. Οι νεοφυείς επιχειρήσεις μπορούν να τοποθετηθούν γύρω από τη βαθιά τεχνολογία, την τεχνητή νοημοσύνη, την κλιματική τεχνολογία, την τεχνολογία υγείας, τα προηγμένα υλικά, το διάστημα, την κυβερνοασφάλεια και άλλους στρατηγικούς τομείς. Τα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά κέντρα μπορούν να επεκτείνουν τις διεθνείς συνεργασίες, να προσελκύσουν ταλέντα και να εμπορευματοποιήσουν ερευνητικά αποτελέσματα. Οι δήμοι, οι σύμπλεγματα και οι δημόσιοι φορείς μπορούν να συμμετάσχουν σε έργα προσανατολισμένα σε αποστολές που αντιμετωπίζουν πραγματικές περιβαλλοντικές, κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις.
Αλλά η χρηματοδότηση δεν πηγαίνει μόνο σε ιδέες. Πηγαίνει σε οργανισμούς που μπορούν να αποδείξουν αριστεία, αντίκτυπο και ικανότητα υλοποίησης. Οι πιο ανταγωνιστικοί αιτούντες θα έχουν έναν σαφή οδικό χάρτη καινοτομίας, ισχυρό οικονομικό σχεδιασμό, επικυρωμένη ανάγκη αγοράς, αξιόπιστους εταίρους και μια πρόταση που ταιριάζει άμεσα με τις ευρωπαϊκές πολιτικές προτεραιότητες.
Με άλλα λόγια: η στιγμή για προετοιμασία δεν είναι όταν ανοίγει μια πρόσκληση. Η στιγμή για προετοιμασία είναι τώρα.
Χρονοδιάγραμμα: Τι Συμβαίνει στη Συνέχεια;
Ο προτεινόμενος προϋπολογισμός καλύπτει την επόμενη μακροπρόθεσμη οικονομική περίοδο της ΕΕ, από το 2028 έως το 2034. Πριν τεθεί σε λειτουργία, η πρόταση θα πρέπει να περάσει μέσα από διαπραγματεύσεις και συμφωνίες μεταξύ των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και των κρατών μελών.
Αυτό σημαίνει ότι οι τελικές λεπτομέρειες του προγράμματος ενδέχεται να εξελιχθούν. Οι κατανομές προϋπολογισμού, οι θεματικές προτεραιότητες, τα μέσα χρηματοδότησης, οι κανόνες συμμετοχής και τα κριτήρια αξιολόγησης θα διαμορφωθούν κατά τη διάρκεια της νομοθετικής και πολιτικής διαδικασίας. Ωστόσο, οι οργανισμοί δεν θα πρέπει να περιμένουν μέχρι να οριστικοποιηθεί κάθε λεπτομέρεια.
Η κατεύθυνση είναι ήδη ορατή: περισσότερες επενδύσεις στην ευρωπαϊκή καινοτομία, ισχυρότερη εστίαση στη στρατηγική αυτονομία και ανταγωνιστικότητα, συνεχιζόμενη δράση βασισμένη σε αποστολές, μεγαλύτερη πίεση για επίτευξη μετρήσιμων αποτελεσμάτων και ώθηση για απλούστερη συμμετοχή.
Μεταξύ τώρα και το 2028, οι επιτυχημένοι οργανισμοί θα πρέπει να χρησιμοποιήσουν την τρέχουσα περίοδο του «Ορίζων Ευρώπη» ως εφαλτήριο. Θα πρέπει να χτίσουν ένα ιστορικό, να ενταχθούν σε σχετικά δίκτυα, να εντοπίσουν ευκαιρίες κοινοπραξίας, να αναπτύξουν έννοιες έργων και να ενισχύσουν την εσωτερική τους ικανότητα χρηματοδότησης από την ΕΕ.
Ξεκινήστε την Προετοιμασία Πριν Ξεκινήσει ο Ανταγωνισμός
Τα 175 δισεκατομμύρια ευρώ θα δημιουργήσουν εξαιρετικές ευκαιρίες—αλλά δεν θα δημιουργήσουν εύκολο χρήμα. Οι οργανισμοί που θα κερδίσουν θα είναι αυτοί που θα προετοιμαστούν νωρίς, θα κατανοήσουν την ευρωπαϊκή ατζέντα και θα χτίσουν συνεργασίες πριν οι προσκλήσεις γεμίσουν.
Για τις ελληνικές επιχειρήσεις και ιδρύματα, το ερώτημα δεν είναι πλέον αν η χρηματοδότηση της ΕΕ θα έχει σημασία. Το ερώτημα είναι αν θα είστε έτοιμοι να διεκδικήσετε το μερίδιό σας στη μεγαλύτερη επένδυση έρευνας και καινοτομίας που έχει πραγματοποιήσει ποτέ η Ευρώπη.
Τώρα είναι η στιγμή να χαρτογραφήσετε τις προτεραιότητες καινοτομίας σας, να εντοπίσετε επιλέξιμες διαδρομές χρηματοδότησης, να ενισχύσετε το δίκτυο της κοινοπραξίας σας και να μετατρέψετε φιλόδοξες ιδέες σε χρηματοδοτήσιμα ευρωπαϊκά έργα. Η INTERALTER βοηθά τους ελληνικούς οργανισμούς να πλοηγηθούν στο «Ορίζων Ευρώπη», το «Ψηφιακή Ευρώπη», το «Erasmus+» και άλλα προγράμματα χρηματοδότησης της ΕΕ—από τη στρατηγική και την αναζήτηση εταίρων έως την ανάπτυξη προτάσεων και την υλοποίηση έργων.
Η εποχή των 175 δισεκατομμυρίων ευρώ του «Ορίζων Ευρώπη» έρχεται. Ξεκινήστε την προετοιμασία τώρα—πριν το κάνουν οι ανταγωνιστές σας.